خىمىيىلىك ئاليۇمىن ئوكسىدىنى تونۇشتۇرۇش

ھەر خىل ئاليۇمىنلارنىڭ قىسقىچە چۈشەندۈرۈلۈشى

ئاليۇمىن ئوكسىدىنىڭ ھەر خىل تۈرلىرى يەنە ئالاھىدە ئاليۇمىن ئوكسىدى، مېتاللورگىيە بولمىغان ئاليۇمىن ئوكسىدى ياكى خىمىيىلىك ئاليۇمىن ئوكسىدى، ئاليۇمىن ئوكسىدى ۋە ئاليۇمىن گىدروكسىد پەرقلەندۈرۈلگەن مەھسۇلاتلار ياكى كېڭەيتىش مەھسۇلاتلىرى دەپمۇ ئاتىلىدۇ. خىمىيىلىك تەركىبى، كىرىستال قۇرۇلمىسى، زەررىچە چوڭلۇقى، ساپلىقى، قاتتىقلىقى، پىشۇرۇلۇش دەرىجىسى قاتارلىقلارغا ئاساسەن، 300 دىن ئارتۇق تۈرگە ئايرىلىدۇ. نۇرغۇن ئاليۇمىن تۈرلىرىنىڭ تەبىئىتى ئىنتايىن ئوخشىمايدۇ، بەزىلىرى ياقۇتقا ئوخشاش قاتتىق، بەزىلىرى تالك پاراشوكىدەك يۇمشاق بولىدۇ؛ بەزىلىرىنىڭ كۆرۈنگەن زىچلىقى 3200 كىلوگرام/مېتىردىن ئاشىدۇ، يەنە بەزىلىرىنىڭ زىچلىقى 3.2 كىلوگرام/مېتىردىن تۆۋەن. بەزىلىرى ئىنېرت ئېرىمەيدىغان ماددىلار، ئەمما بەزىلىرى كىسلاتا ۋە ئاساستا ئېرىيدۇ، ئاكتىپلىقى كۆرۈنەرلىك بولىدۇ؛ بەزى سۇيۇقلۇقلار قۇمنى ئېلىۋېتىشكە ئوخشاش بولىدۇ، ئەمما بەزىلىرى يېپىشقاق ياكى ھەتتا تىكسوتروپىك كوللوئىد بولۇپ، سۈزۈلمەيدۇ؛ بەزىلىرىنىڭ كىرىستال قۇرۇلمىسى ۋە كىرىستال دىئامېتىرى كەڭ دائىرىدە ئۆزگىرىشچان، بەزىلىرى ئامورف؛ بەزىلىرىنىڭ ئادسورباتسىيە ئىقتىدارى يۇقىرى، بەزىلىرىنىڭ ئادسورباتسىيە ئىقتىدارى يوق؛ بەزىلىرى ئاكتىپ كاتالىزاتور، يەنە بەزىلىرى ئىنېرت. قانداقلا بولمىسۇن، بارلىق تۈرلەرنىڭ ئورتاق ئالاھىدىلىكى. ئاليۇمىن، ھەر قانداق شەكىلدە بولسۇن، ئۇلار ئۇزۇن ۋاقىت ئىنتايىن يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا قىزىتىلسا ئاخىرىدا ئالفا ئاليۇمىنغا ئايلىنىدۇ. ھەر خىل ئاليۇمىن خىمىيە، تېبابەت، كاتالىزاتور، رېزىنكا، سۇلياۋ، قەغەز ياساش، تولدۇرغۇچ، پىگمېنت ۋە باشقا ساھەلەردە كەڭ قوللىنىلىدۇ. پەن-تېخنىكىنىڭ تەرەققىياتى ۋە يېڭى ماتېرىياللارنىڭ قوللىنىلىشىغا ئەگىشىپ، كۆپ خىل ئاليۇمىن بازىرى بارغانسېرى كېڭىيىۋاتىدۇ.

II. ھەر خىل ئاليۇمىن ئوكسىدلىرىنىڭ تۈرگە ئايرىلىشى

(I) كۆپ خىل ئاليۇمىن گىدروكسىد

1. ئاليۇمىن گىدروكسىدنىڭ كۆپ خىل تۈرلىرىنى تۈرگە ئايرىش:

(1) ئادەتتىكى تولدۇرغۇچ ئاليۇمىن گىدروكسىد، D50 =50 m,70 m;

(2) نېپىز ئاليۇمىن گىدروكسىد پاراشوكى، D50 ≤20 m؛

(3) ئاليۇمىن گىدروكسىد مىكرو پاراشوكى (ئۇلترا نېپىز ئاليۇمىن گىدروكسىد)، D50 ≤1 m؛

(4) قۇرۇق ئاق ئاليۇمىن گىدروكسىد، ئاقلىقى ≥93%؛

(5) يۇقىرى ئاق رەڭلىك ئاليۇمىن گىدروكسىد (سۈنئىي ئاگات ۋە سۈنئىي مەرمەر تولدۇرۇش)، ئاقلىقى ≥95%؛

(6) تۆۋەن ئىشقارلىق (ناترىي) ئاليۇمىن گىدروكسىد، Na2O+K2O≤0.10%؛

(7) تۆۋەن تۆمۈر ئاليۇمىن گىدروكسىد، Fe2O3≤0.005%؛

(8) 1-2 كرىستال سۇدىن تەركىب تاپقان مونوگىدراتلىق بوكسىت شەكلىدىكى كرىستال تىپىدىكى α-alooh بىلەن يېرىم نېپىز بوكسىت؛

(9) ئاليۇمىن گىدروكسىد گېلى، كرىستال al2O3.NH2O، ئاساسلىق باسقۇچ ئامورف كرىستال تىپى.

2. ھەر خىل ئاليۇمىن گىدروكسىدنىڭ ئىشلىتىلىشى:

(1) ئوت ئۆچۈرۈش دورىسى سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ

ئاليۇمىن گىدروكسىد پلاستىك، رېزىنكا ۋە باشقا ئورگانىك پولىمېرلار ۋە توقۇمىچىلىق بۇيۇملىرى ئۈچۈن ئەڭ ياخشى ئوتقا چىداملىق تولدۇرغۇچ. ئاليۇمىن گىدروكسىد تولدۇرغۇچ سۈپىتىدە ئىشلىتىلگەن سۈنئىي ماتېرىياللار: پولىئېستېر، ئېپوكسى، فېنول، پولىپروپىلېن، پولىئېتىلېن، پولىۋىنىل خىلورىد، بۇتىرالدېھىد كاۋچۇكى، نېئوپرېن، سىلىكون كاۋچۇكى ۋە ئىلغار ئوتقا چىداملىق قاپلام، ئوتقا چىداملىق گىلەم، ئوتقا چىداملىق رەخت، ئوتقا چىداملىق يەتكۈزۈش لېنتىسى قاتارلىقلار. ئاليۇمىن گىدروكسىد ئاق پاراشوك بولغاچقا، ئۇنىڭ فىزىكىلىق خۇسۇسىيىتى ۋە خىمىيىلىك خۇسۇسىيىتى نورمال شارائىتتا نىسبەتەن مۇقىم، نەملىك سۈمۈرمەيدۇ، رەڭگى ئۆزگەرمەيدۇ، زەھەرلىك ئەمەس، زىيانسىز، پۇراق يوق، زەررىچە چوڭلۇقىنى لازىملىق ئىشلەپچىقىرىشقا ئاساسەن پىششىقلاپ ئىشلەتكىلى بولىدۇ. قىزىتىش تېمپېراتۇرىسى 200 سېلسىيە گرادۇستىن ئاشقاندا، ئاليۇمىن گىدروكسىد ئىسسىقلىقنى سۈمۈرۈپ پارچىلىنىشقا باشلايدۇ، ئۈچ خىل كىرىستال سۇ قويۇپ بېرىدۇ. تېمپېراتۇرا قانچە يۇقىرى بولسا، پارچىلىنىش سۈرئىتى شۇنچە تېز بولىدۇ، شۇڭا پولىمېر تېمپېراتۇرىسىنىڭ ئۆرلىشىنى توسىدۇ ۋە سوۋۇتۇش، ئوتقا چىداملىق ۋە ئوت ئۆچۈرۈش رولىنى ئوينايدۇ.

(2) سۈنئىي ئاگات تېشى ۋە سۈنئىي مەرمەرنىڭ تولدۇرغۇچى ماتېرىيالى سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ

ئاليۇمىن گىدروكسىد ۋە تويۇنمىغان پولىئېستېر قالدۇقى ياكى مېتاكرىلات قالدۇقى بىلەن سۈنئىي مەرمەر ۋە ئاگات بېزەكچىلىك ماتېرىياللىرى ۋە تازىلىق بۇيۇملىرىنى ئىشلەپچىقىرىشقا بولىدۇ. ئاليۇمىن گىدروكسىدنىڭ سىنىش كۆرسەتكۈچى (1.57) پولىئېستېر قالدۇقىغا ئىنتايىن يېقىن بولغاچقا، سۈنئىي مەھسۇلاتلارغا شەفاف ۋە رازى قىلارلىق پارقىراقلىق بېرىلىدۇ، ھەمدە ھەر خىل نەقىشلەر ۋە ئۆلچەملەرنى لايىھىلەشكە ھەر خىل رەڭلەرنى قوشۇشقا بولىدۇ. بۇ مەھسۇلات يەنە يۇقىرى سۈپەتلىك، يېنىك، رادىئاتسىيە يوق، مۇرتقا يوق، ئاسان كېسىش قاتارلىق ئالاھىدىلىكلەرگە ئىگە بولۇپ، ھازىر كەڭ كۆلەمدە ئىشلىتىلىۋاتىدۇ.

(3) قەغەز ياساش تولدۇرغۇچىسى سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ

ئاليۇمىن گىدروكسىد ئاساسلىقى قەغەز ئىشلەپچىقىرىشتا يۈزەكى قاپلاش، تولدۇرۇش ۋە كۆيمەيدىغان قەغەز سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ. يۇقىرى ئاق رەڭلىك ئۇلترا نېپىز ئاليۇمىن گىدروكسىد يۇقىرى ئاقلىق، نېپىز زەررىچە چوڭلۇقى، تەكشى تارقىلىشى ۋە سىزىقلىق كىرىستال شەكلى قاتارلىق ئالاھىدىلىكلەرگە ئىگە. ئۇ قەغەزنىڭ ئاقلىقى ۋە تۇتۇقلۇقىنى تۆۋەنلىتىۋەتمەسلىك شەرتى ئاستىدا تىتان ئاق پاراشوكىنىڭ ئورنىنى ئالالايدۇ، قەغەز تەننەرخىنى تېجەيدۇ، قەغەزنىڭ پارقىراقلىقىنى ياخشىلايدۇ ۋە بېسىش ئىقتىدارىنى ياخشىلايدۇ.

(4) چىش پاستىسىنى تولدۇرۇش ئۈچۈن ئىشلىتىلىدۇ

ئاليۇمىن گىدروكسىد يېنىك سۈركىلىش خۇسۇسىيىتىگە ئىگە بولۇپ، نېيترال ماتېرىيالغا تەۋە، چىش پاستىسىنى سۈركىلىش ئاگېنتى سۈپىتىدە تولدۇرۇش چىش ۋە مىلىكتىكى كىرلەرنى زىيان يەتكۈزمەي ئۈنۈملۈك تازىلايدۇ. چىش پاستىسىنىڭ تولدۇرۇش ماتېرىيالى سۈپىتىدە ئىشلىتىلگەن ئاليۇمىن گىدروكسىدنىڭ زەررىچە چوڭلۇقى ئادەتتە D50 ≤7 m بولۇپ، ئىشقار قوشۇش مىقدارى <0.01% بولۇشى كېرەك.

(5) دورىگەرلىك خام ئەشياسى سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ

ئاشقازان دورىسىنىڭ ئاساسلىق تەركىبلىرىنىڭ بىرى ئاليۇمىن گىدروكسىد بولۇپ، ئۇ ئاشقازان كىسلاتاسىنى نېيتراللاشتۇرالايدۇ ھەمدە ئاشقازان دورىسى ياساشتا ياخشى خام ئەشيا.

(6) خىمىيىلىك خام ئەشيا سۈپىتىدە

ئاليۇمىن گىدروكسىد ئامفوتېرىك بىرىكمە بولغاچقا، كۈچلۈك كىسلاتا ياكى ئىشقاردا تېز ئېرىيدۇ، شۇڭا ئۇ نۇرغۇن ئاليۇمىن تۇزلىرىنىڭ خام ئەشياسىغا ئايلانغان. مەسىلەن، ئاليۇمىن سۇلفات ۋە ئاليۇمىن گىدروكسىدنىڭ سۇلفات كىسلاتاسى ۋە ئۇنىڭ تۇزلىرى بىلەن رېئاكسىيە قىلىشىنىڭ مەھسۇلاتى، كۆپ ئاليۇمىنيۇم خىلورىد ئاليۇمىن گىدروكسىدنىڭ تۇز كىسلاتاسى بىلەن رېئاكسىيە قىلىشىنىڭ مەھسۇلاتى، ئاليۇمىن فتورىد ئاليۇمىن گىدروكسىدنىڭ گىدروفتور كىسلاتاسى قاتارلىقلار بىلەن رېئاكسىيە قىلىشىنىڭ مەھسۇلاتى، ئاليۇمىن گىدروكسىد (ياكى ناترىي ئاليۇمىنات ئېرىتمىسى) خام ئەشيا سۈپىتىدە ئىشلىتىلىپ، 3A، 4A، 5A 13x مولېكۇلا ئېلەك، 10x ۋە Y تىپلىق مولېكۇلا ئېلەكلىرىنى ئىشلەپچىقىرالايدۇ.

(2) ئاكتىپلاشتۇرۇلغان ئاليۇمىن

ئاليۇمىننىڭ سەككىز خىل كىرىستال تۈرى بار:،،،،، ۋە. ئاليۇمىن گىدروكسىدنى ھەر خىل تېمپېراتۇرىدا قىزىتىش ۋە سۇسىزلاندۇرۇش ئارقىلىق، ئاليۇمىن ئوكسىدنىڭ ھەر خىل كىرىستال تۈرلىرىگە ئېرىشكىلى بولىدۇ. قانداقلا بولمىسۇن، ئەگەر ئۇنى 1200 سېلسىيە گرادۇستىن يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا قورۇش ئارقىلىق، باشقا كىرىستال تۈرلىرىدىكى ئاليۇمىن ئوكسىد ئاخىرىدا ئاليۇمىنغا ئايلىنىدۇ. ئالفا-ئاليۇمىن يۇقىرى تېمپېراتۇرىلىق ئاليۇمىن دەپ ئاتىلىدۇ، يەنە ئىنېرت ئاليۇمىن دەپمۇ ئاتىلىدۇ، قالغان يەتتە كىرىستال ئاليۇمىن تۆۋەن تېمپېراتۇرىلىق ئاليۇمىن دەپ ئاتىلىدۇ، يەنە ئاكتىپلاشتۇرۇلغان ئاليۇمىن دەپمۇ ئاتىلىدۇ.

ئاليۇمىن گىدرات بولۇش سۈپىتى بىلەن، قورۇش تېمپېراتۇرىسى، قورۇش ۋاقتى ۋە گىدراتنىڭ تولۇقلاشچانلىقىدىكى پەرقلەر سەۋەبىدىن، باسقۇچلۇق ئۆزگىرىش مېخانىزمى ۋە ئالاھىدە جەريانىمۇ ئىنتايىن پەرقلىق. ئاليۇمىن گىدروكسىد 400-600 سېلسىيە گرادۇستا تېز سۇسىزلاندۇرۇلغاندا، سۇنىڭ چىقىرىلىشى سەۋەبىدىن، ئۇنىڭ كىرىستال قەۋىتى پارچىلىنىپ، كىرىستال يۈزى بوشىشىپ، نۇرغۇن تۆشۈكلەر ۋە يېرىقلار پەيدا بولىدۇ، بۇنىڭ بىلەن خاس يۈز كۆلىمى زور دەرىجىدە ئاشىدۇ. مۇۋاپىق تۆشۈك قۇرۇلمىسى، چوڭ تۆشۈك ھەجىمى ۋە يۇقىرى خاس يۈز كۆلىمىگە ئىگە ئاليۇمىن گىدراتنىڭ ئاكتىپلىقى يۇقىرى بولىدۇ. ئۇنىڭ ئىشلەپچىقارغان كاتالىزاتور ياكى كاتالىزاتور توشۇغۇچىسى خۇشبۇي، كاربون سۇ بىرىكمىسىنى يېرىش ياكى بىرىكتۈرۈش، سۇسىزلاندۇرۇش، ئوكسىدلىنىش، سۇسىزلاندۇرۇش، گىدروگېنلاشتۇرۇش، ئىسرودروگېنلاشتۇرۇش، ئىسلاھ قىلىش، كۈكۈرتسىزلەندۈرۈش، خىلورسىزلاندۇرۇش، فتورسىزلاندۇرۇش قاتارلىق ئىشلاردا ئىشلىتىلىدۇ. ئاكتىپلاشتۇرۇلغان ئاليۇمىن يەنە سۇيۇقلۇق ۋە گازلارنى قۇرۇتۇش ۋە سۇيۇقلۇقنى ئازايتىش ئۈچۈن ئىشلىتىلىدىغان سۇيۇقلۇق ۋە گازلىق ماددىلارنى توپقا ئايلاندۇرۇپ ياكى لېنتىلارغا سىقىپ، توڭلاتقۇ، ھاۋا ئايرىش قۇرۇتۇش، ئەسۋابلار بىلەن شامالدا قۇرۇتۇش ۋە سانائەت جەريانلىرىدا مىكرو ئېلېمېنتلار ياكى مىكرو بۇلغىمىلارنى تاللاپ سۈمۈرۈشتە ئىشلىتىلىدۇ. بۇنىڭدىن باشقا، ئۇ كۈچلۈك يېپىشقاقلىققا ئىگە بولۇپ، ئوتقا چىداملىق لاي ماتېرىياللىرىنى ئىشلەپچىقىرىشنىڭ خام ئەشياسى ھېسابلىنىدۇ.

(3) ئىنېرت ئاليۇمىن

ئىنېرت ئاليۇمىن ئوكسىدى يەنە يۇقىرى تېمپېراتۇرىلىق ئاليۇمىن ئوكسىدى، ئاليۇمىن گىدروكسىد ياكى باشقا كىرىستال ئاليۇمىن ئوكسىدى دەپمۇ ئاتىلىدۇ، بۇ ئوكسىد 1200℃ ياكى ئۇنىڭدىن يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا كۆيدۈرۈش ئارقىلىق ھاسىل بولىدۇ. ئالفا-ئاليۇمىن ئوكسىدى مېتال ئوكسىدى بولۇش سۈپىتى بىلەن ياخشى فىزىكىلىق ۋە خىمىيىلىك خۇسۇسىيەتكە ئىگە. ئۇ مولېكۇلا ئارا زىچلىقى، زىچلىقى ۋە مۇكەممەل كىرىستاللىشىشىغا ئىگە بولۇپ، ھەر خىل خىمىيىلىك ئۆزگىرىشلەرگە بەرداشلىق بېرەلەيدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئالفا-ئاليۇمىن ئوكسىدى يۇقىرى ئېرىش نۇقتىسى (2050℃)، يۇقىرى قاتتىقلىق، ياخشى ئىسسىقلىق ساقلاش ئىقتىدارى، يۇقىرى مېخانىكىلىق كۈچلۈكلۈك، ياخشى سۈركىلىش قارشىلىقى، يۇقىرى ئىسسىقلىققا چىداملىق ۋە ئىسسىقلىققا چىداملىق سوقۇلۇش كۈچى قاتارلىق ئەۋزەللىكلەرگە ئىگە، شۇڭا ئۇ تۆۋەندىكى جەھەتلەردە كەڭ قوللىنىلىدۇ:

1. ئوتقا چىداملىق

ئالفا ئاليۇمىن يۇقىرى ئېرىش نۇقتىسى، ئېسىل مېخانىكىلىق خۇسۇسىيىتى ۋە يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا چىرىشكە چىداملىق بولۇش سۈپىتى بىلەن، ئۇ ھەر خىل ئوتقا چىداملىق ماتېرىياللارنى، مەسىلەن، موللىت ۋە ئاليۇمىن ئوتقا چىداملىق خىش، كورۇند ئوتقا چىداملىق خىش ۋە كورۇند مەھسۇلاتلىرىنى، شۇنداقلا ئامورف ئوتقا چىداملىق قۇيۇلىدىغان بۇيۇملارنى ئىشلەپچىقىرىشتا ئىشلىتىلىدۇ.

2. يۇقىرى ئاليۇمىن كېرامىكا

ئاليۇمىننىڭ ھەجىم زىچلىقى چوڭ بولغاچقا، ئۇ ئىخچام پىلاستىنكا شەكىللەندۈرەلەيدۇ، ئۇپراشقا چىداملىق ۋە يۇقىرى مېخانىكىلىق كۈچكە ئىگە، شۇڭا ئۇپراشقا چىداملىق فارفور ئىشلەپچىقىرىشقا ماس كېلىدۇ، مەسىلەن، ھەر خىل فارفور توپ، قۇم پۈركۈش ئېغىزى، سۇ چوتكىسى قاتارلىقلار بىلەن ئۇۋىلاش، شۇنداقلا ياخشى ئىسسىقلىققا چىداملىق، ئىسسىقلىق تەسىرىگە چىداملىق بولغاچقا، كېرامىكا قوراللىرىنى ئىشلەپچىقىرىشقا ماس كېلىدۇ. يۇقىرى تېمپېراتۇرا ئىزولياتسىيە ئىقتىدارى سەۋەبىدىن، تۆۋەن ناترىي ئاليۇمىن يۇقىرى تېمپېراتۇرىلىق ئېلېكتر ئۈسكۈنىلىرى، نېپىز پەردە بىرلەشتۈرۈلگەن ئېلېكتر ئاستى تاختىسى، ئۆلچەملىك زاپچاسلار ۋە باشقا يۇقىرى چاستوتىلىق ئىزولياتسىيەلىك فارفور ئۈچۈن ئۇچقۇن چىقىرىش ۋە ئىزولياتسىيە ئۈسكۈنىلىرىنى ئىشلەپچىقىرىشقا ماس كېلىدۇ. ئاليۇمىن ئارخىتېكتۇرا كېرامىكىسى، سانائەت كېرامىكىسى، ئېلېكترونلۇق كېرامىكا، تازىلىق بۇيۇملىرى ۋە تۇرمۇش كېرامىكىسى، شۇنداقلا ئاليۇمىن ئاليۇمىندىن ياسالغان كېرامىكا خىش، كېرامىكا پول، كېرامىكا دومىلاش تاياقچىسى، كېرامىكا پومپىسى، كېرامىكا فىلتىر قاتارلىق پىششىقلاپ ئىشلەنگەن كېرامىكا مەھسۇلاتلىرىنى ئىشلەپچىقىرىشتا كەڭ قوللىنىلىدۇ.

3. سۈركىلىش ماتېرىيالى (سۈركىلىشكە چىداملىق ماتېرىيال)

ئالفا-ئاليۇمىن يۇقىرى قاتتىقلىق سەۋەبىدىن، ئۇۋىلاش ماتېرىيالى، ئۇۋىلاش ماتېرىيالى ۋە ئۇۋىلىنىشقا چىداملىق ماتېرىيال سۈپىتىدە ئىشلىتىشكە بولىدۇ. ئەگەر ئۇنى پولات، رەڭلىك مېتال، سۇلياۋ، ياغاچ ياكى ياغاچ تالاسى ۋە ھەر خىل تاش (جېدې قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ) ئۇۋىلاش ۋە پارقىراتقۇچ ماتېرىيال سۈپىتىدە ئىشلەتكىلى بولسا، ئۇۋىلاش چاق، بۇراش قورالى قاتارلىق كېسىش قوراللىرىنى ياسىغىلى بولىدۇ، بىرىكمە ياغاچ پول يۈزى ئۇۋىلىنىش قەۋىتى ۋە بەزى ئۈسكۈنىلەر ياكى مېتال بۇيۇملار يۈزى ئۇۋىلىنىش قەۋىتىدە ئىشلىتىشكە بولىدۇ.

(4) يۇقىرى ساپلىقتىكى ئۇلترا نېپىز ئاليۇمىن

يۇقىرى ساپلىقتىكى ئۇلترا نېپىز ئاليۇمىن ئوكسىدى AL2O3 نىڭ مىقدارى > 99.99%، دانچە مىقدارى < 1 mum m يۇقىرى ساپلىقتىكى ئۇلترا نېپىز ئاليۇمىن پاراشوكىنى كۆرسىتىدۇ. ئۇ ئاساسلىقى سۈزۈك ئاليۇمىننى پىلاستىنكا قىلىش، فلۇئورېسسېنتلىق توشۇغۇچى، يۇقىرى بېسىملىق ناترىي لامپا، يۇقىرى دەرىجىلىك فىزىكىلىق ۋە خىمىيىلىك ئۈسكۈنىلەر، سۈنئىي سۆڭەك، يېرىم ئۆتكۈزگۈچ ئاساس ئاساس (C)، خاتىرىلەش لېنتىسىنى تولدۇرۇش ماتېرىيالى، ئۇلترا سۈزگۈچ ۋاسىتىسى، يۇقىرى دەرىجىلىك سۈرتكۈچ ماتېرىياللار، ئالاھىدە ساپال، كېسىش قوراللىرى، يۇقىرى ساپلىقتىكى تېشى، ئوق ئەتراپىدا، بومباردىمان نىشانى، ئوچاق تۇرۇبىسى، ئورالما ماتېرىياللىرى، يەككە كىرىستال ماتېرىياللار، سۈنئىي تاشلار قاتارلىق ساھەلەردە ئىشلىتىلىدۇ. ئۇ ساپالنىڭ زىچلىقى، رەڭگى، سوغۇق ۋە ئىسسىق چارچاشچانلىقى، سۇنۇش چىدامچانلىقى ۋە سۈركىلىش چىدامچانلىقىنى ياخشىلىيالايدۇ. ئۇ مولېكۇلا مەھسۇلاتلىرىنىڭ ئۇپراشقا چىدامچانلىقىنى ياخشىلىيالايدۇ، سۇلياۋ، رېزىنكا كۈچەيتىش ۋە قاتتىقلاشتۇرۇش، ئۇپراشقا چىداملىق، يۇقىرى تېمپېراتۇرىغا چىداملىق قاپلاش تولدۇرغۇچلىرى ۋە ئىلغار گىرىم بۇيۇملىرى تولدۇرغۇچلىرى ئۈچۈن ئىشلىتىلىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئۇ نېفىت-خىمىيە ۋە ئوغۇت سانائىتىدە كاتالىزاتور ۋە كاتالىزاتور توشۇغۇچىسى سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ، لازېر تېخنىكىسى لازېر نېئودىمىي ئەينەك ۋە ياقۇت لازېر ماتېرىياللىرىنىڭ خام ئەشياسى سۈپىتىدە، ئېلېكتر ئېنېرگىيەسى سانائىتىدە ئىلغار ئىزولياتسىيە ماتېرىيالى سۈپىتىدە، ئاۋىئاتسىيە سانائىتىدە ئىلغار يۈزەكى ماتېرىيال سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ. ئاۋىئاتسىيە ئايروپىلانلىرى، راكېتا ۋە سۈنئىي ھەمراھلار قاتارلىقلارنى بىر تەرەپ قىلىش. جەمئىيەتنىڭ تەرەققىياتى ۋە پەن-تېخنىكىنىڭ تەرەققىياتىغا ئەگىشىپ، يۇقىرى ساپلىق ۋە ئىنتايىن نېپىز ئاليۇمىننىڭ قوللىنىش ساھەسىمۇ كېڭىيىۋاتىدۇ، بازار ئىستىقبالى ناھايىتى ئۈمىدۋار.

(5) كورۇند

تەبىئىي شەكىلدىكى ئاليۇمىن ئوكسىد كىرىستالى كورۇند دەپ ئاتىلىدۇ، ئۇنىڭ رەڭگى كۆپىنچە ئوخشىمايدىغان ئارىلاشمىلار سەۋەبىدىن ئوخشىمايدۇ. ئۇنىڭ پارقىراقلىقى ئەينەك ياكى ئالماس شەكلىدە بولۇپ، زىچلىقى 3.9-4.1g/cm3، قاتتىقلىقى 8.8. تەبىئىي كورۇند يەنە قىممەتلىك تاش دەپمۇ ئاتىلىدۇ. كىرىستالدا ئاز مىقداردا خروم ئوكسىدى بارلىرى ياقۇت، ئاز مىقداردا تۆمۈر ۋە تىتان ئارىلاشمىلىرى بارلىرى ياقۇت، ئاز مىقداردا تۆمۈر ۋە كوبالت ئارىلاشمىلىرى بارلىرى زۇمرەت.

تەبىئەتتىكى تەبىئىي كورۇندۇمنىڭ مىقدارى ناھايىتى ئاز بولۇپ، ئۇ ئاساسلىقى بېزەكچىلىك ئۈچۈن ئىشلىتىلىدۇ. سانائەت خام ئەشياسى سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدىغان كورۇندۇم سۈنئىي ئۇسۇلدا ياسىلىدۇ. سۈنئىي كورۇندۇم ئىككى خىل بولىدۇ: ئېرىتىلگەن كورۇندۇم ۋە پىلاستىنكا قىلىنغان كورۇندۇم. ئاساسلىقى تۆۋەندىكى تۈرلىرى بار:

1. ئېرىتىلگەن كورۇند

ئېرىتىلگەن ئاليۇمىن ئاساسلىقى ئاق ئېرىتىلگەن ئاليۇمىن ۋە قوڭۇر ئېرىتىلگەن ئاليۇمىندىن تەركىب تاپقان.

ئېرىتىلگەن ئاق كورۇندۇم سانائەت ئاليۇمىن ئوكسىدىدىن ياسىلىپ، 2000 سېلسىيە گرادۇستىن يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا قوس ئوچاقتا ئېرىتىلىدۇ. ئۇ يۇقىرى ئاقلىق، يۇقىرى ساپلىق، يۇقىرى قاتتىقلىق، ئەلا سۈپەتلىك ئۆزلۈكىدىن ئۆتكۈرلۈك، كۈچلۈك ئۇۋىلاش كۈچى، تۆۋەن تېمپېراتۇرا، چىرىشكە چىداملىق، يۇقىرى تېمپېراتۇرىغا چىداملىق، ياخشى ئىسسىقلىق مۇقىملىقى قاتارلىق ئالاھىدىلىكلەرگە ئىگە. ئۇ ئىلغار ئۇۋىلاش ۋە پارقىراقلاشتۇرۇش ماتېرىياللىرىنى ياساش، ئۇنىڭدىن ياسالغان ئۇۋىلاش قوراللىرىنى ياساش، يۇقىرى كاربونلۇق پولات ۋە داتلاشماس پولاتنى ئۇۋىلاش ئۈچۈن ئىشلىتىلىدۇ؛ ئۇ يەنە يۇقىرى دەرىجىلىك ئوتقا چىداملىق ۋە ئېنىق قۇيۇش قېلىپلىرىنى ئىشلەپچىقىرىشتا كەڭ قوللىنىلىدۇ، ئالاھىدە كېرامىكا ۋە ھەربىي، ئېلېكترونلۇق ۋە باشقا يۇقىرى تېخنىكىلىق ماتېرىياللارنى ياساشتا ئىشلىتىلىدۇ؛ يۇقىرى ساپلىقتىكى ئۇلترا نېپىز ئاليۇمىن ئوكسىدىدىن ئىشلەپچىقىرىلغان كورۇندۇم سۈنئىي قىممەتلىك تاش سۈپىتىدەمۇ ئىشلىتىلىدۇ.

قوڭۇر كورۇندۇم، يەنە ئېمېرى دەپمۇ ئاتىلىدۇ، بوكسىت، ئانتراسىت ۋە تۆمۈر پارچىلىرىدىن ئېلېكتر ئوچىقىدا 2000 سېلسىيە گرادۇستىن يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا ئېرىتىش ئارقىلىق ياسىلىدۇ. ئۇنىڭ رەڭگى قوڭۇر رەڭدە بولىدۇ.

قوڭۇر رەڭلىك كورۇندۇم ئوتتۇراھال قاتتىقلىق، يۇقىرى تۈۋرۈك زىچلىقى، ياخشى كىرىستاللىشىش، تۆۋەن سىزىقلىق كېڭىيىش كوئېففىتسېنتى، ياخشى چىداملىق ۋە چىرىشكە چىداملىق بولۇش قاتارلىق ئالاھىدىلىكلەرگە ئىگە. ئۇ قۇم پۈركۈش ماتېرىياللىرى، سۈرتكۈچ ماتېرىياللار، تولدۇرغۇچلار، سۈزگۈچ ماتېرىياللار، كېسىش ماتېرىياللىرى، ئوتقا چىداملىق ماتېرىياللار، سۈرتكۈچ ماتېرىياللار ۋە كېرامىكىلاردا كەڭ قوللىنىلىدۇ.

2. سىنتېرلانغان كورۇند

كورۇندۇم سانائەت ياكى يۇقىرى ساپلىقتىكى ئاليۇمىن ئوكسىد بوكسىت رۇدىسىنى خام ئەشيا قىلىپ، 1750-1900 سېلسىيە گرادۇسلۇق يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا ئىنچىكە ئۇۋىلاش ئۇسۇلى ئارقىلىق توپ ياكى بەدەننى پىششىقلاپ ئىشلەش ئارقىلىق ياسىلىدۇ، ئۇنىڭ مەخپىيىتى چوڭ، تۆشۈكلۈكى تۆۋەن، دانچىسى يۇقىرى كۈچلۈك، يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا ئىسسىقلىق سوقۇلۇشىغا چىداملىق ۋە شىللىق ئېروزىيەسىگە چىداملىق بولۇپ، ئوتقا چىداملىق ۋە سۈركىلىشچان سۈركىلىش ماتېرىياللىرىنى ياساشتا كەڭ قوللىنىلىدۇ.

3. جەدۋەل شەكىللىك كورۇندۇم

كورۇند تاختىسى يۇقىرى ساپلىقتىكى بىر خىل ئاليۇمىن ئوكسىد پاراشوكى بولۇپ، ئالدى بىلەن ئۇۋىلىنىپ، دانچە شەكلىدە قۇرۇتۇلۇپ، 1850-1950 سېلسىيە گرادۇسلۇق يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا كۆيدۈرۈلىدۇ. ئۇ ياخشى تەرەققىي قىلغان تاختا ۋە پارچە شەكىللىك كىرىستال قۇرۇلمىسى بىلەن شەكىللەنگەن بولۇپ، چوڭ دانچە چوڭلۇقى بار. ئۇ يۇقىرى ساپلىق، ياخشى ھەجىم مۇقىملىقى، قايتا كۆيدۈرگەندىن كېيىن كىچىك قىسقىرىشى ۋە كۈچلۈك ئىسسىقلىق سوقۇلۇشىغا چىداملىق بولغان ئەڭ ياخشى ئوتقا چىداملىق ماتېرىيال. كورۇند تاختىسى ئاساسلىقى پىلاستىنكا بىلەن پىششىقلاپ ئىشلەش ۋە ئېلېكتر ئېرىتىش ئارقىلىق ئىشلەپچىقىرىلىدۇ.

6) ئاليۇمىن تۇزلىرى

ئاليۇمىن تۇزلىرى ئاليۇمىننىڭ بىرىكمىلىرىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ يەردە پەقەت بىر قانچە كۆپ ئىشلىتىلىدىغان ئاليۇمىن تۇزلىرى بايان قىلىنىدۇ.

1. ئاليۇمىن سۇلفات

ئاليۇمىن سۇلفات تەركىبىدە ئاليۇمىن سۇلفات ۋە كۆپ ئاليۇمىن سۇلفات، ئاليۇمىن ئاممونىي سۇلفات (ئاممونىي ئاليۇمىن)، ئاليۇمىن سۇلفات كالىي (ئاليۇمىن ياكى كالىي ئاليۇمىن) بار بولۇپ، ئادەتتە سۇلفات كىسلاتاسى ۋە ئاليۇمىن گىدروكسىد ياكى بوكسىت، كائولىن، ئۇچۇش كۈلى ۋە باشقا ئاليۇمىن مىنېراللىرى بىلەن رېئاكسىيە ھاسىل قىلىدۇ. ئاليۇمىن سۇلفات ئاساسلىقى سانائەت رېئاگېنتى، فلوككۇليانت، سۇ بىر تەرەپ قىلىش دورىسى، قەغەز ياساش قاتارلىقلار سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ، شۇنداقلا باشقا ئاليۇمىن تەركىبلىك خىمىيىلىك مەھسۇلاتلارنى ئىشلەپچىقىرىشتىمۇ ئىشلىتىلىدۇ. كۆپ ئاليۇمىن سۇلفات ئاساسلىقى يەر ئۈستى سۈيىنى بىر تەرەپ قىلىشتا ئىشلىتىلىدۇ؛ ئاليۇمىن يېمەكلىكلەردە ئېچىتقۇ، نېيتراللاشتۇرۇش دورىسى ۋە سۇ چۆكتۈرگۈچ سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ. ئاليۇمىن ئەنئەنىۋى جۇڭگو تېبابىتى ۋە پىشۇرۇش پاراشوكىدا ئىشلىتىلىدۇ. ئۇ يەنە قەغەز ياساش، رەڭ بېرىش ۋە سۇدىن مۇداپىئەلىنىش دورىسى سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ.

2. ئاليۇمىن خىلورىد

ئاليۇمىن خلورىد ۋە پولىئاليۇمىن خلورىد (ئاليۇمىن سول) ئاليۇمىننىڭ كاربوناتىدا ئىشلىتىلىدۇ، بۇ ئادەتتە تۇز كىسلاتاسىنىڭ مېتال ئاليۇمىن، ئاليۇمىن گىدروكسىد ياكى ئاليۇمىن تەركىبلىك مىنېرال ماددىلار بىلەن رېئاكسىيەسى ئارقىلىق تەييارلىنىدۇ. ئاليۇمىن خلورىد ۋە پولىئاليۇمىن خلورىد ئەرزان باھالىق ۋە ياخشى ئۈنۈمگە ئىگە بىر خىل سۇ تازىلىغۇچ بولۇپ، قەغەز چوڭايتىش، شېكەر تازىلاش، قۇيۇش قېلىپى، رەختنىڭ چىرىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش، كاتالىزاتور توشۇغۇچى، باغلىغۇچى، دورىگەرلىك تازىلاش، سېمونت تېز قېتىش، گىرىم بۇيۇملىرى خام ئەشياسى قاتارلىقلاردا ئىشلىتىلىدۇ.

3. ئاليۇمىن فتورىد ۋە ناترىي فتورىد

ئاليۇمىن فتورىد ۋە ناترىي فتورىد ئاليۇمىنات ئىككى ئاساسلىق فتورىد تۇزى. ئاليۇمىن فتورىد ئاساسلىقى ئېلېكترولىتلىق ئاليۇمىننى پىششىقلاپ ئىشلەش مۇھىتىدا تەڭشەش دورىسى سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ. ئۇ ئاق پاراشوك بولۇپ، ئىگنە شەكلىدە كىرىستاللىشىدۇ. ئاليۇمىن فتورىد ئىشلەپچىقىرىش جەريانى ھۆل ئۇسۇل ۋە قۇرۇق ئۇسۇلغا ئايرىلىدۇ. مۇھىت ئاسراش تەلىپى سەۋەبىدىن، ھۆل ئۇسۇل ئاساسەن يوقىتىلىپ، قۇرۇق ئۇسۇل ئىشلەپچىقىرىشتا كەڭ قوللىنىلىدۇ. ئاليۇمىن فتورىدنى قۇرۇق ئىشلەپچىقىرىش جەريانى گېرمانىيەدىكى Luqi شىركىتىنىڭ ئايلانما سۇيۇقلۇق قەۋىتى جەريانى، شىۋىتسارىيەدىكى Booth شىركىتىنىڭ كۆپ قەۋەتلىك سۇيۇقلۇق قەۋىتى جەريانى ۋە فرانسىيەدىكى Pincnair شىركىتىنىڭ ئىچكى ۋە تاشقى ئىسسىقلىق ئوچاقلىرىنىڭ HF بىرىكتۈرۈش ALF3 جەريانىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. قۇرۇق ئۇسۇل فتورىت ۋە سۇلفات كىسلاتاسىنىڭ رېئاكسىيەسى ئارقىلىق كالتسىي سۇلفات (گىپس) ۋە HF گازىنى ئىشلەپچىقىرىش، ئاندىن سۇسىزلاندۇرۇلغاندىن كېيىن HF گازى ۋە ئاليۇمىن گىدروكسىدنىڭ رېئاكسىيەسى ئارقىلىق ئاليۇمىن فتورىد ئىشلەپچىقىرىشتىن ئىبارەت. فوسفات ئوغۇت زاۋۇتىدا فتورسىت ... سىلىتسىي گېلى (چۆكمە)، ئاندىن ئاممونىي فتور ئېرىتمىسى ۋە ئاليۇمىن گىدروكسىد بىلەن بەلگىلىك تېمپېراتۇرا ۋە بېسىم رېئاكسىيەسى ئاستىدا ئاليۇمىن فتور ھاسىل بولىدۇ.

ناترىي فتوروئاليۇمىنات (كرىئولىت دەپمۇ ئاتىلىدۇ) مۇرەككەپ فتورىد بولۇپ، ئادەتتە كۈلرەڭ ئاق رەڭلىك كىرىستال زەررىچە ياكى پاراشوك بولۇپ، ئاساسلىقى ئېلېكترولىتلىق ئاليۇمىندا ئېرىتكۈچى سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ. ناترىي فتوروئاليۇمىنات ئىشلەپچىقىرىش جەريانى ئاساسلىقى سودا فتوروئاليۇمىنات ئۇسۇلىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ، بۇ ئۇسۇل ئالدى بىلەن گىدروفتور كىسلاتاسى ۋە ئاليۇمىن گىدروكسىد بىلەن رېئاكسىيە قىلىپ فتوروئاليۇمىنات ھاسىل قىلىدۇ، ئاندىن سودا بىلەن رېئاكسىيە قىلىپ ناترىي فتوروئاليۇمىنات (كرىئولىت) نى بىرىكتۈرىدۇ.

4. باشقا ئاليۇمىن تۇزى

ئاليۇمىن نىترات ئورگانىك بىرىكتۈرۈشتە كاتالىزاتور، بېسىش ۋە بوياش سانائىتىدە مۇددىئات، خۇرۇم رەڭ بېرىش دورىسى قاتارلىقلاردا ئىشلىتىلىدۇ، ئادەتتە ئاليۇمىن ياكى ئاليۇمىن گىدروكسىدنى ئازوت كىسلاتاسى بىلەن رېئاكسىيە قىلىش ئارقىلىق ياسىلىدۇ.

ئاليۇمىن فوسفاتنى تۈتۈن چىقىرىش ھاشاراتلارغا قارشى دورا سۈپىتىدە ئىشلىتىشكە بولىدۇ. ئۇ ئادەتتە ئاليۇمىن پاراشوكى ۋە قىزىل فوسفورنى ئارىلاشتۇرۇپ كۆيدۈرۈش ئارقىلىق تەييارلىنىدۇ.

ئاليۇمىن فوسفات يۈرۈشلۈك مولېكۇلا ئېلەكلىرى يۇقىرى ئىئون ئالماشتۇرۇش ئىقتىدارى ۋە كاتالىزاتورلۇق ئاكتىپلىققا ئىگە بولۇپ، ئاليۇمىن گىدروكسىد بىلەن فوسفور كىسلاتاسىنىڭ رېئاكسىيەسى ئارقىلىق تەييارلانغان.

ئاليۇمىن دىھىدروگېن ترىپولىفوسفات چىرىشكە قارشى پىگمېنت، ئادسوربېنت (دېئودورانت)، ئېتىلېندىن ئېتانولغا كاتالىزاتور سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ، ئادەتتە مېتال ئاليۇمىن ياكى ئاليۇمىن گىدروكسىدنىڭ فوسفور كىسلاتاسى بىلەن رېئاكسىيەسىدىن ھاسىل بولىدۇ.

ئۇلترا نېپىز ئاليۇمىن سىلىكات ئامورف دەرىجىدىن تاشقىرى ئاق پاراشوك بولۇپ، ئېسىل سۇسپېنزىيە ۋە ساپ ئاق كۆرۈنۈشكە ئىگە. ئۇ قاپلاش، خۇرۇم، بېسىش ۋە بوياش، بېسىش سىياھى، قەغەز ياساش، سۇلياۋ، رېزىنكا قاتارلىق ساھەلەردە باشقا پىگمېنتلار (تىتان ئاق پاراشوكى) بىلەن بىرلەشتۈرۈلۈپ كەڭ قوللىنىلىدۇ. كىرىستال ئاليۇمىن سىلىكات مېتانول گاز باسقۇچىنىڭ سۇسىزلىنىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان كاتالىزاتور سۈپىتىدە ئىشلىتىلىپ، دىمېتىل ئېفىر ھاسىل قىلىنىدۇ. ئادەتتىكى ئاليۇمىن سىلىكات ئىسسىقلىق ساقلاش ماتېرىيالى سۈپىتىدە ئىشلىتىلىشى مۇمكىن. ئاليۇمىن سىلىكات ئادەتتە سۇ ئەينەك بىلەن ئاليۇمىن سۇلفاتنىڭ رېئاكسىيەسى ئارقىلىق تەييارلىنىدۇ.

ئاليۇمىن بورات كىرىستالىنى سۇلياۋ، مېتال، ساپال كۈچەيتىش ماتېرىياللىرى سۈپىتىدە ئىشلىتىشكە بولىدۇ، ئادەتتە ئاليۇمىن ئوكسىد ۋە بور ياكى بور ئوكسىدنى ئارىلاشتۇرۇپ، يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا ئېرىش ئارقىلىق ئالاقىلىشىش ئارقىلىق سۇ پارىنى گاز ھالىتىگە ئايلاندۇرۇپ، ئاليۇمىن فتور ۋە بور ئوكسىدنى ھاسىل قىلىپ، ئاليۇمىن بورات كىرىستالىنى ياسىغىلى بولىدۇ.

(vii) باشقا كۆپ خىل ئاليۇمىن ئوكسىدى ۋە ئۇنىڭغا مۇناسىۋەتلىك ئۇزارتىش مەھسۇلاتلىرى

يەنە بىر خىل ئاليۇمىن تۈرىدە يەنىلا كاربوناتلىق ئاليۇمىن، ئاليۇمىن ئوكسىد تالا، ئاليۇمىن ئوكسىد پەردىسى، SB پاراشوكى بار، بۇنىڭدىن باشقا ئاليۇمىن گاللىي قېتىشمىسى ئوقى، ترىمېتىل-ئاليۇمىن ۋە باشقا ئورگانىك ئاليۇمىنلارمۇ يۇقىرى تېخنىكىلىق تەركىبكە ئىگە مەھسۇلاتلار. ئاليۇمىن تالاسى -Al2O3 يەككە كىرىستال تالا، -Al2O3 ئۇزۇن تالا، -Al2O3 قىسقا تالادىن تەركىب تاپقان بولۇپ، ئاساسلىقى مېتال، سۇلياۋ، رېزىنكا، ساپال كۈچەيتىش ماتېرىيالى، ئوتقا چىداملىق ئىزولياتسىيە ماتېرىيالى ۋە راكېتا قويۇپ بېرىش يولى، ماي-سۇ ئېمۇلسىيەسى، ماي-سۇ ئارىلاشمىسى ۋە يېلىم سۇيۇقلۇقىنى ئايرىش ۋە سۈزۈش ماتېرىيالى سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ، شۇنداقلا كاربون سۇيۇقلۇقىنى ئۆزگەرتىش ئۈچۈن كاتالىزاتور توشۇغۇچىسى سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ. SB پاراشوكى ھىدروگېنلاشتۇرۇش كاتالىزاتورى ۋە باشقا يۇقىرى دەرىجىلىك كاتالىزاتورلارنىڭ خام ئەشياسى. ئاليۇمىن ۋە ھىدروگېن سۇدا ئاليۇمىن-گاللىي قېتىشمىسى دانچىلىرىنىڭ كۈچلۈك رېئاكسىيەسى ئارقىلىق ھاسىل بولىدۇ، بۇ كەلگۈسىدىكى ھىدروگېن ماتورلۇق ماشىنىلار ئۈچۈن ئەڭ ياخشى ھىدروگېن ئىشلەپچىقىرىش جەريانى. ترىمېتىل ئاليۇمىن ئولېفىن پولىمېرلاشتۇرۇش كاتالىزاتورى، راكېتا يېقىلغۇسى ۋە ترىمېتىل گاللىي ياساش ئۈچۈن خام ئەشيا سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ.

بوكسىت رۇدىسىدىن ئوتقا چىداملىق ماتېرىياللار، سۇنى بىر تەرەپ قىلىش ئۈچۈن ئىشلىتىلىدىغان فلوككۇليانتلار، نېفىتلىك يېرىلىش پروپپانتلىرى، قوڭۇر كورۇند ۋە يۇقىرى ئاليۇمىن سېمونتى، كالتسىي ئاليۇمىنات پاراشوكى ياكى كالتسىي ئاليۇمىنات سېمونتى قاتارلىقلارنى ئىشلەپچىقىرىشقا بولىدۇ، ئاليۇمىن-كرېمنىي قېتىشمىسىنى ئېلېكترلىك قىزىتىش ئۇسۇلى ئارقىلىق ئىشلەپچىقىرىشقىمۇ بولىدۇ.

ئاليۇمىن ئىشلەپچىقارغان قىزىل لاي كۆمۈر ئېلېكتىر ئىستانسىلىرىنىڭ كۈكۈرتنى چىقىرىۋېتىش ۋە تۇپراقنى ياخشىلاش دورىسى سۈپىتىدە ئىشلىتىشكە بولىدۇ. ناترىينى چىقىرىۋەتكەندىن كېيىن، ئۇ سېمونت، تام ماتېرىياللىرى، سېرامسىت قاتارلىقلارنى ئىشلەپچىقىرىشقا ئىشلىتىلىدۇ. قىزىل لايدىن يەنە تۆمۈر رۇدىسى پاراشوكى، نادر سكاندىي، ۋىسمۇت ۋە باشقا قىممەتلىك مېتاللارنى ئايرىۋېلىشقا ئىشلىتىلىدۇ.

ئاليۇمىن ئوكسىدىنىڭ ئارىلىق مەھسۇلاتلىرى، سۇيۇق ناترىي ئاليۇمىنات ۋە قاتتىق ناترىي ئاليۇمىنات (سىنتېرلانغان كلىنكېر) نى بېتون تېزلەتكۈچ سۈپىتىدە ئىشلىتىشكە ياكى تېزلەتكۈچ ئىشلەپچىقىرىشتا ئىشلىتىشكە بولىدۇ؛ ئاليۇمىن ئىشلەپچىقارغان ئارىلىق ئانا سۇيۇقلۇقتىن گاللىي، ۋانادىي ۋە باشقا قىممەتلىك مېتاللارنى ئايرىۋېلىشقا ۋە ئايرىۋېلىشقا بولىدۇ.