Flýory aýyrmak usullary

1. Flýory aýyrmak usullary aşakdakylardyr:

1) ftor saklaýan suw adsorbsiýa sütüninden geçýär we ftor adsorbentiň ýüzünde adsorbsiýa edilip, eremeýän ftor emele getirýär. Adsorbentler aktiwleşdirilen alýumin oksidi, trikalsiý fosfat ýa-da süňk kömüridir. Bu ftor < 10 mg/L we asma madda < 5 mg/L bilen ýerasty suwlara ulanylýan iň gadymy usuldyr. Adsorbent ftory aýyrmagyň kuwwaty doýgunlaşanda, regenerasiýa serişdesini goşmak zerur bolýar.

2) koagulýant koagulýant ftor saklaýan suwa goşulyp, eremeýän ftorid emele getirýär, ol bolsa çökündi süzgüçleme arkaly aýrylýar. Koagulýantlar Al2(SO4)3, esasy alýumin hlorid, magniý gidroksid we ş.m. Bulanyklygy ýokary we ftor mukdary pes bolan çig suw üçin amatlydyr.

3) ion alyş-çalyş usuly suwdan ftor ionlaryny aýyrmak üçin ion alyş-çalyş smolasynyň alyş-çalyş ukybyny ulanýar.

4) elektrodializ ftory aýyrmak üçin ion alyş-çalyş membranasynyň selektiw geçirijiligini ulanýar

5) ters osmos usuly flýory aýyrmak üçin ýarym geçirgen membrananyň selektiw geçirijiligini ulanýar

Ýokardaky usullaryň arasynda 3), 4) we 5) şor suwlara we ftoryň mukdary ýokary bolan ýerlere degişlidir. Ters osmos häzirki wagtda giňden ulanylýar.

2. Alýumin duzunyň koagulýasiýasy we flýoryň çökündisini aýyrmak üçin tehnologik dizaýn etmegiň esasy nokatlary

Koagulýasiýa çökündisi fluorid mukdary <4mg/L bolan çig suw üçin amatlydyr. Fluorid mukdary pes we suwuň bulanyşygy bolan çig suwy bir wagtyň özünde aýyrmak gerek. Serişde alýumin duzuny saýlamalydyr. Çig suwda CL- konsentrasiýasy ýokary bolanda, alýumin sulfaty ulanylýar. Çig suwda sulfat konsentrasiýasy ýokary bolanda, alýumin hlorid ulanylýar; esasy alýumin hlorid iki ion konsentrasiýasy ýokary bolanda ulanylýar.

Koagulyatsiya wagty 5-6 minut we pH derejesi, adatça, 6.5 bilen 7.5 aralygynda gözegçilik edilýär. Garyşdyryjy reaksiýa reaksiýa rezerwuaryny, çökündi rezerwuaryny we çökündini ftoryň gowy aýrylmagy bilen üýtgeýän tizlikli ýa-da aralykly çökündi bilen dizaýn etmeli.

Proses akymy: ýerasty suwlar – koagulýasiýa – ýagyş – süzgüç, çig suwuň hili gowy bolanda, ýagyş ýa-da süzgüç arassalaýyş enjamyna goşulyp bilner, adatça nasos dozasyny bermezden, nasos garyşdyrmazdan, duran ýagyşdan öň ulanylýar, içmek üçin ýokarky suwy alyň.

3, aktiwleşdirilen alýumin oksidiniň adsorbsiýasy we filtrasiýa fluoryny aýyrmak prosesiniň dizaýny

Umuman alanyňda, ftor mukdary ýokary bolan ýerasty suwlaryň alkaliligi ýokary we pH derejesi > 8.0 bolýar, pH bolsa aktiwleşdirilen alýumin oksidiniň adsorbsiýa ukybyna uly täsir edýär. Aktiwleşdirilen alýumin oksidiniň adsorbsiýa kuwwaty suw kabul edişiniň pH derejesi 6.0-6.5 bolanda 4-5g(F-)/kg(Al2O3) bolýar. pH derejesi 6.5-7.0 bolanda, adsorbsiýa kuwwaty 3-4g(F-)/kg(Al2O3) bolýar. pH-ny sazlamasaň, adsorbsiýa kuwwaty diňe 1g(F-)/kg(Al2O3) töweregi bolýar.

Aktiwleşdirilen alýumin oksidi süzgüç materialy bolup, bölejikleriniň ululygy 2,5 mm-den az, adatça 0,5-1,5 mm bolmaly, çig suwuň ftorid mukdary 4 mg/L-den az bolanda, süzgüç materialynyň deňsizlik koeffisiýenti K80≤2 bolmaly; çig suwuň ftorid mukdary 4 mg/L-den köp bolanda, süzgüç materialynyň galyňlygy 1,5 mm-den köp bolmaly. Suwuň girişiniň pH derejesi > 7,0 bolanda, süzgüç tizligi adatça 2-3 m/sag, suwuň girişiniň pH derejesi 7,0-den az bolanda, süzgüç tizligi adatça 6-8 m/sag we degişli aragatnaşyk wagty 20-30 minut bolmaly. Alýumin sulfaty gaýtadan dörediji serişde hökmünde ulanylýar, dozanyň ftoryň aýrylmagyna gatnaşygy 60:1, gaýtadan dörediji erginiň mukdary bolsa 2%-3%. Regenerasiýanyň dowamynda çig suw ilki aşakdan ýokarky tarapa 11-12l (s.m2) ýuwulma intensiwligi, ýuwulma wagty 5-8 minut we giňelme beýikligi takmynan 50% bilen yzyna ýuwuldy. Soňra gaýtadan dörediji üçin 2% alýumin sulfat ergini ulanyldy, ol ýokardan aşaka takmynan 0,6m/sagat süzgüç tizligi bilen geçirildi we 6-8 minut dowam etdi. Regenerasiýanyň netijesinde, ftorsyzlandyrylan suw bilen ýuwuň. Ýuwulma intensiwligi ilkinji ýuwulma bilen birmeňzeş boldy we 8-10 minut dowam etdi.