सक्रिय ॲल्युमिनाचा वापर

सक्रिय ॲल्युमिनाच्या उपयोगाची मुख्य क्षेत्रे म्हणजे अधिशोषण क्षेत्र आणि उत्प्रेरक क्षेत्र.

१. अधिशोषण क्षेत्रात सक्रिय ॲल्युमिनाचा उपयोग

शोषक म्हणून, सक्रिय ॲल्युमिनाचा हा एक प्रमुख उपयोग आहे, जो प्रामुख्याने त्याचे मोठे विशिष्ट पृष्ठभाग क्षेत्र, योग्य छिद्र रचना, चांगले भौतिक गुणधर्म, चांगली रासायनिक स्थिरता आणि इतर अनेक अनुकूल घटकांमुळे होतो. त्याच्या महत्त्वाच्या औद्योगिक उपयोगांमध्ये वायू सुकवणे, द्रव सुकवणे, पाणी शुद्धीकरण आणि प्रक्रिया करणे, आणि पेट्रोलियम उद्योगातील निवडक शोषण यांचा समावेश होतो.

२ गॅस ड्रायिंगमध्ये सक्रिय अॅल्युमिनाचा वापर

सक्रिय ॲल्युमिना आणि पाणी यांच्यात तीव्र आकर्षण असल्यामुळे, वायूतील पाणी सुकवण्याची त्याची क्षमता खूप जास्त असते. औद्योगिक उपयोगात शुष्कक म्हणून, कॅल्शियम क्लोराईड, सिलिका जेल आणि कॅल्शियम ऑक्साईड यांची सुकवण्याची क्षमता सक्रिय ॲल्युमिनापेक्षा कमी असते, फक्त बेरियम ऑक्साईडची सुकवण्याची क्षमता सक्रिय ॲल्युमिनापेक्षा किंचित जास्त असते. त्याच वेळी, ॲल्युमिनाची रासायनिक स्थिरता चांगली असल्यामुळे, वायूच्या केवळ एका लहान भागाशी त्याची रासायनिक अभिक्रिया होते, त्यामुळे ते अनेक प्रकारचे वायू सुकवू शकते. उपलब्ध माहितीनुसार, ते ॲसिटिलीन, हायड्रोजन, ऑक्सिजन, हवा, नायट्रोजन आणि इतर २० पेक्षा जास्त प्रकारचे वायू सुकवू शकते.

३. द्रव शुष्कीकरणात सक्रिय ॲल्युमिनाचा वापर

वायू शुष्कीकरणापेक्षा द्रव शुष्कीकरण खूपच गुंतागुंतीचे आहे आणि त्यासाठी लागणाऱ्या शुष्ककाची आवश्यकताही तुलनेने जास्त असते. सर्वप्रथम, जेव्हा द्रव शोषकाच्या संपर्कात येतो, तेव्हा द्रवाच्या घटकांमध्ये किंवा द्रव आणि ऑक्सिजन शोषक यांच्यामध्ये रासायनिक अभिक्रिया होता कामा नयेत. सध्या, हे सिद्ध झाले आहे की ॲल्युमिनाद्वारे शुष्क केले जाऊ शकणारे द्रव म्हणजे सामान्य ॲरोमॅटिक हायड्रोकार्बन्स, मॅक्रोमॉलिक्युलर अल्केन्स, गॅसोलीन, केरोसीन इत्यादी आहेत.

४. उत्प्रेरक क्षेत्रात सक्रिय ॲल्युमिनाचा उपयोग

अनेक औद्योगिक उत्प्रेरक प्रक्रियांमध्ये, केवळ ॲल्युमिनाच उत्प्रेरक म्हणून वापरला जात नाही, तर उत्प्रेरकाच्या सक्रिय घटकाचा वाहक म्हणूनही त्याचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. तसेच, सक्रिय ॲल्युमिना उत्प्रेरक वाहक तयार करण्याच्या पद्धतीत सुधारणा झाल्यामुळे, उद्योगांमध्ये उत्प्रेरक वाहकांसाठी विविध पद्धती वापरल्या जातात, जसे की ब्लॉक पद्धत, दाणेदार पद्धत, संकोचन, गोळा बनवण्याची पद्धत इत्यादी, त्यामुळे विविध आकारांचे उत्प्रेरक वाहक तयार करता येतात.